Παιδιά της ζούγκλας

“Όταν το παιδί ήταν παιδί,
περπατούσε κουνώντας τα χέρια του,
ήθελε το ρυάκι να είναι ποτάμι,
το ποτάμι να είναι χείμαρρος,
και αυτή η νερολακούβα να είναι η θάλασσα.
…έφτανε για τα κεράσια στα ψηλότερα κλαδιά των δέντρων
με μια έξαψη που έχει ακόμα και σήμερα,
ένιωθε συνεσταλμένο με αγνώστους
και το νιώθει ακόμα και τώρα.”

Κάθε φορά που στοχεύω με την φωτογραφική μου μηχανή στο πρόσωπο ενός παιδιού, και ειδικά την ώρα που τα μάτια του κλειδώνουν πάνω μου, έρχονται στο νου αυτοί οι στίχοι. Τα λόγια ανήκουν στον Peter Handke και  “Το τραγούδι της παιδικότητας” , ένα ποίημά του,  άμεσα συνδεδεμένο με την ταινία “Τα φτερά του έρωτα” του Wim Wenders, προσωπική μεγάλη μου αδυναμία. ‘Ισως γι΄αυτό τον λόγο η συγκίνησή μου κορυφώνεται, ίσως να είναι  αυτό το γλυκό πλάσμα που μου χαμογελάει κι ας είναι ξυπόλητο ή ακόμα και χωρίς ρούχα, κι ας ζει μόνο με τα απολύτως απαραίτητα… κι ας ενθουσιάζεται με αυτά που εμείς θεωρούμε δεδομένα. Είναι ένα περίεργο μείγμα θλίψης και  άγριας χαράς μαζί…  όσο φωτογραφίζω είναι λες κι έχουν σταματήσει τα πάντα γύρω μου και νιώθω λαχτάρα να φυλακίσω όσο πιο πολλές τέτοιες ματιές μπορώ. Είναι, βλέπεις, οι θησαυροί μου, η δύναμή μου. Θα τις κοιτάζω ξανά και ξανά μέσα στο χρόνο και θα μυρίζω, θα νιώθω και πάλι τη στιγμή…

Κοίταξε τώρα τι θυμήθηκα…καλοκαίρι 1999, ταξίδι στο μακρινό Peru. Προστατευόμενη ζώνη Tambopata, Madre de Dios.

Αμαζονία, ο πνεύμονας του πλανήτη, ένας βιολογικός θησαυρός. Τίποτα δεν μπορεί να συγκριθεί με την απαράμιλλη βιοποικιλότητα, την απεραντοσύνη του εξαιρετικά πλούσιου οικοσυστήματος του Αμαζονίου, που φιλοξενεί διάφορες φυλές αυτοχθόνων, σε αρμονική συμβίωση και αλληλοεξάρτηση με την άγρια φύση. Μεγάλα κομμάτια του τροπικού δάσους παραμένουν ακόμα απρόσιτα με τυπικά μέσα  και ο μοναδικός τρόπος πρόσβασης είναι με πλοήγηση του Αμαζονίου.

Από το πολύχρωμο χωριό Puerto Maldonado, ένα δίωρο ταξίδι με ταχύπλοο οδηγεί μέσα στη ζούγκλα, και στα lodges. ‘Ομορφες καλύβες διάσπαρτες στο δάσος, με λάμπες πετρελαίου να φωτίζουν το δρόμο για λίγο, και μετά καθαρό σκοτάδι, ακόμα και το φεγγάρι δεν μπορεί να βρει το δρόμο του μέσα στην πυκνή ζούγκλα! Βραδινές εξορμήσεις σε απόλυτο σκοτάδι και  σιωπή ψάχνοντας για αλιγάτορες, η απίστευτη αίσθηση της περιπλάνησης για αρκετές ώρες βαθιά μέσα στη ζούγκλα,  ανακαλύπτοντας αμέτρητα περίεργα ζώα και φυτά. Τόσο απομακρυσμένα από τον ‘πολιτισμό’ … Οι ιστορίες που άκουσα για ανακόντα και πιράνχας, μια αληθινή  περιπέτεια! Έχουν περάσει είκοσι χρόνια από τότε που επισκέφθηκα το τροπικό δάσος, αλλά οι μνήμες παραμένουν έντονες…

Πήραμε τα κανό ένα απόγευμα, με σκοπό να επισκεφθούμε μια κοντινή κατοικία με φυτείες μπανανιάς και γιούκα. Μας υποδέχτηκαν τρία παιδάκια με χαμόγελα στα πρόσωπά τους, και μας πήραν από το χέρι για να μας δείξουν το σπίτι τους. Οι γονείς είχαν πάει για να ψαρέψουν το φαγητό της ημέρας, τα παιδιά ήταν μόνα. Μία μικρή ξύλινη καλύβα ήταν το σπίτι για μια οικογένεια πέντε ατόμων.

Τόσο απλά, τόσο αρχέγονα… βαθιά μέσα στη ζούγκλα, τρία παιδιά απόλυτα μόνα… το μητρικό μου ένστικτο ‘κλωτσούσε’ δυνατά, πως είναι δυνατόν να συμβαίνει αυτό; Εκείνη την εποχή, η κόρη μου ήταν έξι ετών, και ήταν αρκετά δύσκολο για μένα να βρίσκομαι μακριά της, μου έλειπε το γλυκό της πρόσωπο κάθε δευτερόλεπτο του ταξιδιού… Το μυαλό μου αυτόματα έκανε το συσχετισμό. Την φαντάστηκα να ζει σε αυτές τις συνθήκες κι ένιωσα φόβο, θέλοντας την ίδια στιγμή να αγκαλιάσω τους τρεις αγγέλους που βρίσκονταν μπροστά μου και να τους προστατεύσω. Δεν μπορούσε να το χωρέσει το μυαλό μου όλο αυτό!

Το μικρότερο κοριτσάκι παρατηρούσε προσεκτικά τους ξένους, με ένα ζεστό χαμόγελο στο πρόσωπό της. Με πλησίασε κι άρχισε να μιλάει στην παράξενη γλώσσα της. Έβγαλα από το σακίδιο και της πρόσφερα καραμέλες, πολύχρωμους μαρκαδόρους κι ένα σημειωματάριο. Άρπαξε έναν γαλάζιο μαρκαδόρο, τον κοίταξε με περιέργεια και… άρχισε να τον δαγκώνει…

Το ύφος της έκπληξης στο προσωπάκι της όταν συνειδητοποίησε ότι δεν ήταν φαγώσιμο, ήταν αξιολάτρευτο. Μου έδωσε πίσω τον μαρκαδόρο, μιλώντας ταυτόχρονα. Αποφάσισα να της εξηγήσω, με τον καλύτερο τρόπο που μπορούσα. Πήρα το λεπτοκαμωμένο χεράκι της, βάζοντας τον μαρκαδόρο μέσα, και το καθοδήγησα πάνω στο χαρτί. Το αποτέλεσμα ήταν μία γαλάζια πεταλούδα. Αφήνοντας το χεράκι της, προσπάθησα με τα χέρια μου να κάνω την κίνηση του φτερουγίσματος της πεταλούδας…

Στιγμιαία, το πρόσωπό της φώτισε, με χάιδεψε στο μάγουλο, χαρίζοντάς μου το πιό γλυκό της βλέμμα και, με την ζωγραφιά στο χέρι, άρχισε να τρέχει και να φωνάζει με ενθουσιασμό για την ανακάλυψή της. Βλέποντάς την να φεύγει, το συναίσθημα με κυρίευσε… Ξέσπασα σε κλάματα, ενώ σκέψεις και αισθήσεις βρίσκονταν σε συναγερμό. Η αίσθηση της χαράς, για την επαφή μου μαζί της, θλίψη ταυτόχρονα αλλά κι ενοχή…

Ζούσε σε συνθήκες απόλυτης φτώχιας, παλεύοντας να επιβιώσει με μηδαμινά μέσα! Είναι άδικο! Παρόλα αυτά, χαμογελούσε, και ήταν ενθουσιασμένη με κάτι τόσο ασήμαντο για εμάς!

Έχετε ποτέ αναρωτηθεί πόσα πράγματα θεωρούμε δεδομένα;

Ήταν το χαμόγελο στο πρόσωπό της, κι όχι θλίψη, που με έκανε να κλάψω… σε έναν τόπο όπου οι πέτρες και τα ξύλα ήταν τα μοναδικά παιχνίδια που μπορούσε να έχει ένα παιδί, εγώ διδάχτηκα το πλέον πολύτιμο μάθημα στη ζωή μου. Διδάχτηκα από ένα μικρό παιδί κι ήταν τόσο έντονο! Ναι, το ξέρω ότι δεν μπορώ να αλλάξω τον κόσμο, ξέρω επίσης ότι αυτό το μικρό κορίτσι άλλαξε εμένα!Υπάρχουν άγγελοι στους δρόμους αυτού του πλανήτη… Αν μπορούσαμε, μόνο, να δούμε τον κόσμο μέσα απο τα μάτια ενός παιδιού….