Children of the jungle 

“When the child was a child,
It walked with its arms swinging,
wanted the brook to be a river,
the river to be a torrent,
and this puddle to be the sea.
It reached for cherries in topmost branches of trees
with an elation it still has today,
had a shyness in front of strangers,
and has that even now.” 

Every time I aim on a child’s face with my camera, furthermore when the eyes lock on mine, these lyrics come to mind. The words belong to Peter Handke and his “Song of Childhood”, a poem directly linked to Wim Wenders´ “Der Himmel über Berlin”, my favorite movie ever. Perhaps,  that is why my emotion peaks, maybe it’s the sweet little angel smiling at me, even though barefoot or even without clothes, even though it survives with just the absolutely necessary … nonetheless, getting excited with the most trivial (to us) stuff.
It is a peculiar mixture of sadness and wild joy together… as long as I’m shooting, it feels like everything around has stopped and I am longing to imprison heaps of these glances. These are my treasures, you see, my strength. I will carry on looking at those eyes repeatedly through time and I will continue to smell, and cherish the moment…

Memories… summer 1999, trip to Peru. Tambopata national reserve, Madre de Dios.

Amazonia, the lungs of the planet, a biological treasure. Nothing can compare to the unparalleled biodiversity, the vastness of the extremely rich Amazonian ecosystem that hosts indigenous tribes, in harmonious coexistence and interdependence with wildlife. Large pieces of the rainforest still remain inaccessible by typical means, and the only way of access is by navigating the mighty Amazon river.

From the colourful village of Puerto Maldonado, it requires a two hours trip by speedboat to reach the eco-lodges. Beautiful cabins scattered inside the forest, with petrol lamps lighting the way for a while, at night pure darkness, even the light of the moon cannot find its way inside the dense jungle. Night quests for alligators in absolute silence and darkness, the feeling of wandering for hours deep inside the jungle, discovering innumerable strange animals and plants,  so remote, off the grid … the stories I heard about anacondas and piranhas, wild! Incomparable to anything I had experienced at that time. It has been twenty years since I have visited the rainforest, but the memories remain…

We took the canoes one afternoon, to visit a farmhouse with a banana and yuka plantation, nearby. Upon arrival, three children welcomed us with smiles and took us by the hand in order to show us where they lived. Their parents had gone fishing, and they were completely alone.  A tiny wooden shack was the house for a family of five.

So simple, so raw… deep inside the jungle three kids alone… my maternal instinct was kicking vigorously, how is this possible? At that time, my daughter was 6 years old and it was difficult enough being away from her, missing her sweet face every second of the journey. My mind instantly made the association, I pictured her living in these conditions and I felt fear, wanting at the same time to hug the little angels in front of me, and protect them! I just could not comprehend this!

The youngest girl was cautiously observing the strangers with a warm smile on her face. She approached me and started talking in her peculiar language. I reached my bag and offered her candies, colourful markers and a notepad. She grabbed a blue marker in hand, glanced at it with curiosity and … started biting it…

The look of surprise on her face, when she realised it was not edible, was adorable. She gave me back the marker, talking at the same time, therefore I tried to explain her, the best way I could… I took her delicate hand and placed the marker inside, guiding her way to the notepad. The result was a blue butterfly. In addition, I tried to form with my hands the movement of fluttering wings…

Her face instantly lit up, she caressed my cheek, giving me her sweetest gaze and afterwards, with the painting in hand, started running and shouting with excitement about her discovery.

As I was watching her leave, the feeling was overwhelming… I burst into tears, while thoughts and emotions were battling inside my mind. The sense of happiness for having her so close to me for a while, sadness at the same time and guilt…

She was living in absolute poverty, struggling to survive with no means whatsoever! That is unfair! Yet, she was smiling, she was excited with something so trifling to us.

Have you ever considered how much we take for granted?

It was the smile on her face, not sadness that made me cry…  In a place where rocks and wooden sticks were the only toys a child could have, I was taught the utmost invaluable lesson of my life. I was the one who was learning from her, and it was profound. Yes, I know I cannot change the world, but I also know that she definitely changed me! There are angels on the streets of our planet… If only we could see the world through their eyes…

Παιδιά της ζούγκλας

“Όταν το παιδί ήταν παιδί,
περπατούσε κουνώντας τα χέρια του,
ήθελε το ρυάκι να είναι ποτάμι,
το ποτάμι να είναι χείμαρρος,
και αυτή η νερολακούβα να είναι η θάλασσα.
…έφτανε για τα κεράσια στα ψηλότερα κλαδιά των δέντρων
με μια έξαψη που έχει ακόμα και σήμερα,
ένιωθε συνεσταλμένο με αγνώστους
και το νιώθει ακόμα και τώρα.”

Κάθε φορά που στοχεύω με την φωτογραφική μου μηχανή στο πρόσωπο ενός παιδιού, και ειδικά την ώρα που τα μάτια του κλειδώνουν πάνω μου, έρχονται στο νου αυτοί οι στίχοι. Τα λόγια ανήκουν στον Peter Handke και  “Το τραγούδι της παιδικότητας” , ένα ποίημά του,  άμεσα συνδεδεμένο με την ταινία “Τα φτερά του έρωτα” του Wim Wenders, προσωπική μεγάλη μου αδυναμία. ‘Ισως γι΄αυτό τον λόγο η συγκίνησή μου κορυφώνεται, ίσως να είναι  αυτό το γλυκό πλάσμα που μου χαμογελάει κι ας είναι ξυπόλητο ή ακόμα και χωρίς ρούχα, κι ας ζει μόνο με τα απολύτως απαραίτητα… κι ας ενθουσιάζεται με αυτά που εμείς θεωρούμε δεδομένα. Είναι ένα περίεργο μείγμα θλίψης και  άγριας χαράς μαζί…  όσο φωτογραφίζω είναι λες κι έχουν σταματήσει τα πάντα γύρω μου και νιώθω λαχτάρα να φυλακίσω όσο πιο πολλές τέτοιες ματιές μπορώ. Είναι, βλέπεις, οι θησαυροί μου, η δύναμή μου. Θα τις κοιτάζω ξανά και ξανά μέσα στο χρόνο και θα μυρίζω, θα νιώθω και πάλι τη στιγμή…

Κοίταξε τώρα τι θυμήθηκα…καλοκαίρι 1999, ταξίδι στο μακρινό Peru. Προστατευόμενη ζώνη Tambopata, Madre de Dios.

Αμαζονία, ο πνεύμονας του πλανήτη, ένας βιολογικός θησαυρός. Τίποτα δεν μπορεί να συγκριθεί με την απαράμιλλη βιοποικιλότητα, την απεραντοσύνη του εξαιρετικά πλούσιου οικοσυστήματος του Αμαζονίου, που φιλοξενεί διάφορες φυλές αυτοχθόνων, σε αρμονική συμβίωση και αλληλοεξάρτηση με την άγρια φύση. Μεγάλα κομμάτια του τροπικού δάσους παραμένουν ακόμα απρόσιτα με τυπικά μέσα  και ο μοναδικός τρόπος πρόσβασης είναι με πλοήγηση του Αμαζονίου.

Από το πολύχρωμο χωριό Puerto Maldonado, ένα δίωρο ταξίδι με ταχύπλοο οδηγεί μέσα στη ζούγκλα, και στα lodges. ‘Ομορφες καλύβες διάσπαρτες στο δάσος, με λάμπες πετρελαίου να φωτίζουν το δρόμο για λίγο, και μετά καθαρό σκοτάδι, ακόμα και το φεγγάρι δεν μπορεί να βρει το δρόμο του μέσα στην πυκνή ζούγκλα! Βραδινές εξορμήσεις σε απόλυτο σκοτάδι και  σιωπή ψάχνοντας για αλιγάτορες, η απίστευτη αίσθηση της περιπλάνησης για αρκετές ώρες βαθιά μέσα στη ζούγκλα,  ανακαλύπτοντας αμέτρητα περίεργα ζώα και φυτά. Τόσο απομακρυσμένα από τον ‘πολιτισμό’ … Οι ιστορίες που άκουσα για ανακόντα και πιράνχας, μια αληθινή  περιπέτεια! Έχουν περάσει είκοσι χρόνια από τότε που επισκέφθηκα το τροπικό δάσος, αλλά οι μνήμες παραμένουν έντονες…

Πήραμε τα κανό ένα απόγευμα, με σκοπό να επισκεφθούμε μια κοντινή κατοικία με φυτείες μπανανιάς και γιούκα. Μας υποδέχτηκαν τρία παιδάκια με χαμόγελα στα πρόσωπά τους, και μας πήραν από το χέρι για να μας δείξουν το σπίτι τους. Οι γονείς είχαν πάει για να ψαρέψουν το φαγητό της ημέρας, τα παιδιά ήταν μόνα. Μία μικρή ξύλινη καλύβα ήταν το σπίτι για μια οικογένεια πέντε ατόμων.

Τόσο απλά, τόσο αρχέγονα… βαθιά μέσα στη ζούγκλα, τρία παιδιά απόλυτα μόνα… το μητρικό μου ένστικτο ‘κλωτσούσε’ δυνατά, πως είναι δυνατόν να συμβαίνει αυτό; Εκείνη την εποχή, η κόρη μου ήταν έξι ετών, και ήταν αρκετά δύσκολο για μένα να βρίσκομαι μακριά της, μου έλειπε το γλυκό της πρόσωπο κάθε δευτερόλεπτο του ταξιδιού… Το μυαλό μου αυτόματα έκανε το συσχετισμό. Την φαντάστηκα να ζει σε αυτές τις συνθήκες κι ένιωσα φόβο, θέλοντας την ίδια στιγμή να αγκαλιάσω τους τρεις αγγέλους που βρίσκονταν μπροστά μου και να τους προστατεύσω. Δεν μπορούσε να το χωρέσει το μυαλό μου όλο αυτό!

Το μικρότερο κοριτσάκι παρατηρούσε προσεκτικά τους ξένους, με ένα ζεστό χαμόγελο στο πρόσωπό της. Με πλησίασε κι άρχισε να μιλάει στην παράξενη γλώσσα της. Έβγαλα από το σακίδιο και της πρόσφερα καραμέλες, πολύχρωμους μαρκαδόρους κι ένα σημειωματάριο. Άρπαξε έναν γαλάζιο μαρκαδόρο, τον κοίταξε με περιέργεια και… άρχισε να τον δαγκώνει…

Το ύφος της έκπληξης στο προσωπάκι της όταν συνειδητοποίησε ότι δεν ήταν φαγώσιμο, ήταν αξιολάτρευτο. Μου έδωσε πίσω τον μαρκαδόρο, μιλώντας ταυτόχρονα. Αποφάσισα να της εξηγήσω, με τον καλύτερο τρόπο που μπορούσα. Πήρα το λεπτοκαμωμένο χεράκι της, βάζοντας τον μαρκαδόρο μέσα, και το καθοδήγησα πάνω στο χαρτί. Το αποτέλεσμα ήταν μία γαλάζια πεταλούδα. Αφήνοντας το χεράκι της, προσπάθησα με τα χέρια μου να κάνω την κίνηση του φτερουγίσματος της πεταλούδας…

Στιγμιαία, το πρόσωπό της φώτισε, με χάιδεψε στο μάγουλο, χαρίζοντάς μου το πιό γλυκό της βλέμμα και, με την ζωγραφιά στο χέρι, άρχισε να τρέχει και να φωνάζει με ενθουσιασμό για την ανακάλυψή της. Βλέποντάς την να φεύγει, το συναίσθημα με κυρίευσε… Ξέσπασα σε κλάματα, ενώ σκέψεις και αισθήσεις βρίσκονταν σε συναγερμό. Η αίσθηση της χαράς, για την επαφή μου μαζί της, θλίψη ταυτόχρονα αλλά κι ενοχή…

Ζούσε σε συνθήκες απόλυτης φτώχιας, παλεύοντας να επιβιώσει με μηδαμινά μέσα! Είναι άδικο! Παρόλα αυτά, χαμογελούσε, και ήταν ενθουσιασμένη με κάτι τόσο ασήμαντο για εμάς!

Έχετε ποτέ αναρωτηθεί πόσα πράγματα θεωρούμε δεδομένα;

Ήταν το χαμόγελο στο πρόσωπό της, κι όχι θλίψη, που με έκανε να κλάψω… σε έναν τόπο όπου οι πέτρες και τα ξύλα ήταν τα μοναδικά παιχνίδια που μπορούσε να έχει ένα παιδί, εγώ διδάχτηκα το πλέον πολύτιμο μάθημα στη ζωή μου. Διδάχτηκα από ένα μικρό παιδί κι ήταν τόσο έντονο! Ναι, το ξέρω ότι δεν μπορώ να αλλάξω τον κόσμο, ξέρω επίσης ότι αυτό το μικρό κορίτσι άλλαξε εμένα!Υπάρχουν άγγελοι στους δρόμους αυτού του πλανήτη… Αν μπορούσαμε, μόνο, να δούμε τον κόσμο μέσα απο τα μάτια ενός παιδιού….